«تنبلی روده» اصطلاحی است که مردم برای یبوست طولانی و احساس کار نکردن روده به کار می‌برند. در پزشکی، این حالت ممکن است کندی واقعی حرکات روده بزرگ، اختلال عملکرد عضلات کف لگن یا یبوست عملکردی ساده باشد. این مطلب توضیح می‌دهد تنبلی روده واقعاً چیست و چطور درمان می‌شود. این مقاله بخشی از راهنمای کامل بیماری‌های روده است.
انواع یبوستی که به آن تنبلی روده می‌گویند
- یبوست با عبور طبیعی: شایع‌ترین نوع؛ سرعت حرکت روده طبیعی است اما مدفوع سفت است و دفع سخت.
- یبوست با عبور آهسته (کولون آهسته): حرکات روده بزرگ واقعاً کند است و مدفوع روزها در روده می‌ماند.
- اختلال دفع یا دیس‌سینرژی کف لگن: عضلات کف لگن هنگام زور زدن به جای شل شدن منقبض می‌شوند و مدفوع با وجود رسیدن به رکتوم دفع نمی‌شود.
علت‌های کندی روده
- رژیم کم‌فیبر و آب ناکافی.
- کم‌تحرکی و بستری طولانی.
- کم‌کاری تیروئید.
- دیابت با آسیب اعصاب.
- مسکن‌های مخدر و برخی داروهای دیگر.
- بیماری‌های عصبی مثل پارکینسون، ام‌اس و آسیب نخاعی.
- افزایش سن.
- به ندرت بیماری‌های عضلانی ـ عصبی روده.
آیا ملین‌ها روده را تنبل می‌کنند؟
این یکی از نگرانی‌های رایج است. شواهد فعلی نشان می‌دهد ملین‌های حجم‌دهنده و اسمزی مثل پسیلیوم و پلی‌اتیلن گلیکول حتی در مصرف طولانی، آسیبی به روده نمی‌زنند. ملین‌های محرک مثل سنا و بیزاکودیل هم در دوزهای معمول باعث آسیب دائمی نمی‌شوند، اما بهتر است به‌طور منظم و طولانی بدون نظر پزشک مصرف نشوند. مشکل اصلی، استفاده از ملین بدون پیدا کردن علت است.
تشخیص نوع تنبلی روده
اگر یبوست با درمان‌های معمول بهتر نشده، پزشک ممکن است تست عبور روده (خوردن کپسول‌های نشانگر و عکس شکم بعد از چند روز)، مانومتری آنورکتال و تست دفع بالون را برای بررسی کف لگن انجام دهد. آزمایش تیروئید، قند و کلسیم و در صورت وجود علائم هشداردهنده کولونوسکوپی هم لازم است. درباره روش‌های تشخیصی در آزمایش‌های تشخیصی گوارش بخوانید.
درمان تنبلی روده
- افزایش تدریجی فیبر و مصرف پسیلیوم با آب فراوان.
- آب کافی و فعالیت بدنی روزانه.
- عادت دفع منظم بعد از صبحانه و استفاده از زیرپایی.
- ملین‌های اسمزی برای استفاده منظم.
- بیوفیدبک یا فیزیوتراپی کف لگن برای اختلال دفع؛ درمانی بسیار مؤثر که بدون دارو انجام می‌شود.
- داروهای جدیدتر تحریک‌کننده حرکت روده در یبوست مقاوم با تجویز پزشک.
- بازبینی داروهایی که یبوست ایجاد می‌کنند.
- جراحی فقط در موارد بسیار نادر کولون آهسته شدید.
کی به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر یبوست بیش از سه ماه طول کشیده، با تغییرات ساده بهتر نشده یا با خون در مدفوع، کاهش وزن و درد همراه است، به پزشک مراجعه کنید. پزشکان روده در شهرها: دکتر روده خوب در تهران، دکتر روده خوب در رشت و دکتر روده خوب در اردبیل. برای اطلاعات کامل درباره یبوست، یبوست مزمن را بخوانید.
پرسش‌های رایج
تنبلی روده درمان قطعی دارد؟
بیشتر انواع آن با رژیم، عادت دفع درست، ملین مناسب و در اختلال کف لگن با بیوفیدبک به‌خوبی کنترل می‌شوند.
آیا ورزش برای تنبلی روده مفید است؟
بله. پیاده‌روی، دویدن آرام و ورزش‌های هوازی حرکات روده را تحریک می‌کنند.
آیا تنبلی روده با تنبلی معده یکی است؟
نه. تنبلی معده کندی تخلیه معده است که با تهوع و پری همراه است، اما تنبلی روده به یبوست مربوط است.
جمع‌بندی
تنبلی روده معمولاً همان یبوست مزمن است که ممکن است عملکردی، ناشی از کندی واقعی روده یا اختلال عضلات کف لگن باشد. شناخت نوع آن درمان را مؤثرتر می‌کند؛ فیبر، آب، فعالیت، ملین‌های مناسب و بیوفیدبک پایه درمان هستند.
دکتر روده در شهرهای مختلف
مطالب مرتبط
این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد.