انسداد روده وقتی رخ می‌دهد که عبور غذا، مایعات و گاز در روده باریک یا بزرگ متوقف شود. این وضعیت یک اورژانس پزشکی است و اگر درمان نشود، ممکن است به آسیب و مرگ بافت روده منجر شود. شناخت علائم آن برای مراجعه به‌موقع اهمیت زیادی دارد. این مطلب بخشی از راهنمای کامل بیماری‌های روده است.
علت‌های انسداد روده
- چسبندگی‌های بعد از جراحی‌های قبلی شکم؛ شایع‌ترین علت انسداد روده باریک.
- فتق‌های شکمی و کشاله ران که روده در آن‌ها گیر می‌کند.
- تومورها، به‌خصوص سرطان روده بزرگ؛ شایع‌ترین علت انسداد روده بزرگ.
- تنگی‌های ناشی از بیماری کرون. ببینید: بیماری کرون.
- پیچ خوردگی روده (ولولوس).
- دیورتیکولیت و تنگی ناشی از آن.
- فرو رفتن روده در خودش (اینتوساسپشن) که در کودکان شایع‌تر است.
- مدفوع بسیار سفت‌شده در سالمندان بستری.
علائم انسداد روده
- دردهای کرامپی و موجی شکم.
- نفخ و بزرگ شدن شکم.
- استفراغ؛ در انسداد بالا زودتر و در انسداد پایین دیرتر و گاهی با بوی مدفوع.
- عدم دفع گاز و مدفوع.
- بی‌اشتهایی.
- در انسداد ناکامل، ممکن است کمی گاز یا اسهال آبکی هم وجود داشته باشد.
درد مداوم و شدید، تب، تپش قلب و حساسیت شدید شکم ممکن است نشانه آسیب به جریان خون روده باشد که نیاز به جراحی فوری دارد.
انسداد کاذب روده
گاهی علائم انسداد بدون مانع فیزیکی ایجاد می‌شود؛ یعنی روده به دلیل اختلال حرکت کار نمی‌کند. این حالت بعد از جراحی‌ها، در عدم تعادل املاح خون، مصرف مسکن‌های مخدر و برخی بیماری‌ها دیده می‌شود و به آن ایلئوس یا انسداد کاذب می‌گویند.
تشخیص
تشخیص با معاینه، آزمایش خون و تصویربرداری انجام می‌شود. عکس ساده شکم ممکن است سطوح مایع و هوا را نشان دهد و سی‌تی‌اسکن دقیق‌ترین روش برای تعیین محل و علت انسداد و بررسی عوارض است.
درمان انسداد روده
- بستری، قطع خوراک و مایعات خوراکی.
- سرم وریدی برای جبران آب و املاح.
- لوله بینی ـ معده برای تخلیه محتویات و کاهش فشار.
- بسیاری از انسدادهای ناشی از چسبندگی با این اقدامات طی چند روز برطرف می‌شوند.
- جراحی برای انسداد کامل، علائم آسیب روده، فتق گیرافتاده، تومور یا انسدادی که با درمان محافظه‌کارانه بهتر نشده است.
- در برخی تومورهای روده بزرگ، گذاشتن استنت با کولونوسکوپی برای باز کردن موقت مسیر.
چه زمانی به اورژانس برویم؟
اگر درد کرامپی شکم همراه با استفراغ، نفخ و عدم دفع گاز دارید، به‌خصوص اگر سابقه جراحی شکم، فتق یا بیماری روده دارید، فوراً به اورژانس مراجعه کنید و ملین یا مسکن مصرف نکنید. برای پیگیری‌های بعدی و بیماری‌های زمینه‌ای روده می‌توانید از فهرست دکتر روده خوب در تهران، دکتر روده خوب در سمنان و دکتر روده خوب در ارومیه استفاده کنید. درباره محل دردهای شکم هم در دل درد و درد شکم نوشته‌ایم.
پرسش‌های رایج
آیا انسداد روده خودبه‌خود باز می‌شود؟
برخی انسدادهای ناکامل ناشی از چسبندگی با استراحت روده در بیمارستان برطرف می‌شوند، اما تصمیم‌گیری فقط با پزشک و در بیمارستان است.
آیا یبوست شدید همان انسداد روده است؟
نه. در یبوست گاز دفع می‌شود و استفراغ و درد شدید معمولاً وجود ندارد، اما یبوست بسیار شدید در سالمندان گاهی به انسداد منجر می‌شود.
آیا بعد از عمل انسداد، دوباره انسداد رخ می‌دهد؟
احتمال برگشت انسداد ناشی از چسبندگی وجود دارد، اما بیشتر بیماران بعد از درمان مشکل دیگری ندارند.
جمع‌بندی
انسداد روده با درد کرامپی، نفخ، استفراغ و عدم دفع گاز و مدفوع شناخته می‌شود و یک اورژانس است. چسبندگی‌ها، فتق‌ها و تومورها علت‌های اصلی آن هستند و درمان از استراحت روده و تخلیه معده تا جراحی متغیر است.
دکتر روده در شهرهای مختلف
مطالب مرتبط
- کولیت اولسراتیو یا کولیت زخمی؛ علائم، تشخیص و درمان التهاب روده بزرگ
- پولیپ روده؛ انواع پولیپ روده بزرگ، خطر سرطان و برداشتن پولیپ در کولونوسکوپی
- خون در مدفوع؛ علت خون روشن و تیره در مدفوع و زمان مراجعه به پزشک
- رنگ مدفوع چه میگوید؟ معنی مدفوع سبز، زرد، سیاه، سفید و چرب
- بیماری سلیاک؛ علائم حساسیت به گلوتن، آزمایش تشخیص و رژیم بدون گلوتن
این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد.