یافتن یک توده یا کیست در سونوگرافی کبد می‌تواند نگران‌کننده باشد، اما بیشتر این ضایعات خوش‌خیم و بی‌خطر هستند. همانژیوم و کیست ساده شایع‌ترین ضایعات کبدی‌اند و معمولاً هیچ درمانی لازم ندارند. کیست هیداتید که در ایران شایع است، استثنایی مهم است. این مقاله بخشی از راهنمای کامل بیماری‌های کبد است.
همانژیوم کبد
همانژیوم شایع‌ترین توده خوش‌خیم کبد است و از تجمع رگ‌های خونی کوچک تشکیل شده است. در حدود ۵ درصد افراد دیده می‌شود و در زنان شایع‌تر است. بیشتر همانژیوم‌ها کوچک، بی‌علامت و ثابت‌اند و به سرطان تبدیل نمی‌شوند. همانژیوم‌های بسیار بزرگ ممکن است احساس پری یا درد ایجاد کنند. در بیشتر موارد درمان و حتی پیگیری مکرر لازم نیست و فقط در موارد نادر و علامت‌دار جراحی یا آمبولیزاسیون انجام می‌شود.
کیست ساده کبد
کیست‌های ساده حفره‌های پر از مایع شفاف با دیواره نازک‌اند که با افزایش سن شایع‌تر می‌شوند. این کیست‌ها معمولاً بی‌علامت و بی‌خطرند. کیست‌های بسیار بزرگ ممکن است درد ایجاد کنند و با روش‌هایی مثل تخلیه و تزریق ماده اسکلروزان یا جراحی لاپاراسکوپی درمان شوند. در بیماری کلیه پلی‌کیستیک، کبد هم ممکن است کیست‌های متعدد داشته باشد.
کیست هیداتید کبد
کیست هیداتید از انگل اکینوکوکوس ایجاد می‌شود که تخم آن از مدفوع سگ‌های آلوده، از راه سبزیجات شسته‌نشده یا تماس با سگ وارد بدن انسان می‌شود. این کیست‌ها به آرامی بزرگ می‌شوند و ممکن است سال‌ها بی‌علامت باشند. با بزرگ شدن، درد زیر دنده راست، احساس توده و گاهی زردی ایجاد می‌کنند. پاره شدن کیست می‌تواند واکنش آلرژیک شدید ایجاد کند.
تشخیص با سونوگرافی، سی‌تی‌اسکن و آزمایش خون اختصاصی است. درمان بسته به اندازه و مرحله کیست شامل داروی آلبندازول، روش PAIR (تخلیه از راه پوست) یا جراحی است.
سایر ضایعات خوش‌خیم
- هیپرپلازی ندولر کانونی (FNH): توده خوش‌خیم شایع در زنان جوان که معمولاً درمان نمی‌خواهد.
- آدنوم کبد: نادرتر؛ با مصرف قرص‌های ضدبارداری مرتبط است و در اندازه‌های بزرگ ممکن است خونریزی کند یا تغییرات بدخیم پیدا کند.
- آبسه کبد: عفونت باکتریایی یا آمیبی که با تب و درد همراه است و درمان فوری می‌خواهد.
- نواحی چربی کانونی: مناطقی از کبد با چربی بیشتر یا کمتر که شبیه توده دیده می‌شوند.
کی توده کبد نگران‌کننده است؟
توده‌ای که در زمینه سیروز یا هپاتیت B و C دیده شود، توده‌ای که در پیگیری بزرگ شود، توده همراه با کاهش وزن یا سابقه سرطان در اعضای دیگر، نیاز به بررسی دقیق‌تر با سی‌تی‌اسکن یا ام‌آرآی چندفازی دارد. ببینید: سرطان کبد. برای تفسیر یافته‌های سونوگرافی کبد با پزشک کبد مشورت کنید: دکتر کبد خوب در تهران، دکتر کبد خوب در کرمان و دکتر کبد خوب در شیراز. همچنین فیبرواسکن کبد را بخوانید.
پرسش‌های رایج
آیا همانژیوم کبد سرطانی می‌شود؟
نه. همانژیوم کبد به سرطان تبدیل نمی‌شود و بیشتر موارد آن نیاز به درمان ندارد.
آیا کیست کبد خودبه‌خود از بین می‌رود؟
کیست‌های ساده معمولاً باقی می‌مانند اما بی‌خطرند. کیست هیداتید خودبه‌خود از بین نمی‌رود و نیاز به درمان دارد.
آیا کیست هیداتید از سگ منتقل می‌شود؟
بله. تخم انگل از مدفوع سگ آلوده منتقل می‌شود. شستن دست‌ها و ضدعفونی سبزیجات مهم‌ترین پیشگیری است.
جمع‌بندی
بیشتر کیست‌ها و توده‌های کبد مثل همانژیوم و کیست ساده خوش‌خیم‌اند و نیاز به درمان ندارند. کیست هیداتید که از سگ آلوده منتقل می‌شود، آدنوم‌ها و آبسه‌ها درمان لازم دارند و توده‌ها در زمینه سیروز یا هپاتیت باید با دقت بررسی شوند.
دکتر کبد در شهرهای مختلف
مطالب مرتبط
این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد.