آندوسکوپی معده یا گاستروسکوپی روشی است که پزشک با یک لوله باریک دوربین‌دار، مری، معده و ابتدای روده کوچک را مستقیم می‌بیند. این روش سریع، ایمن و دقیق‌ترین راه بررسی زخم، التهاب و تومورهای دستگاه گوارش فوقانی است. این مقاله بخشی از راهنمای آندوسکوپی و آزمایش‌های گوارش است.
چه زمانی آندوسکوپی معده لازم است؟
- سوزش سر دل یا رفلاکسی که با دارو بهتر نمی‌شود. ببینید: رفلاکس معده.
- درد مزمن بالای شکم یا سوء هاضمه بعد از ۴۵ سالگی.
- سختی یا درد هنگام بلع.
- استفراغ خونی یا مدفوع سیاه قیری.
- کم‌خونی فقر آهن بدون علت روشن.
- شک به زخم معده، سلیاک یا تومور، و پیگیری مری بارت.
آمادگی قبل از آندوسکوپی معده
مهم‌ترین آمادگی، ناشتا بودن است. معمولاً از شش تا هشت ساعت قبل نباید چیزی خورد و تا دو ساعت قبل فقط آب ساده مجاز است. اگر داروی رقیق‌کننده خون، داروی دیابت یا داروهای کاهش وزن تزریقی مصرف می‌کنید، حتماً از قبل به پزشک بگویید، چون ممکن است نیاز به قطع یا تغییر دوز داشته باشند. برای آزمایش هلیکوباکتر، بهتر است داروهای مهارکننده اسید دو هفته قبل با نظر پزشک قطع شوند.
آندوسکوپی معده چگونه انجام می‌شود؟
بیمار به پهلوی چپ دراز می‌کشد، اسپری بی‌حسی در گلو زده می‌شود و یک محافظ دهانی بین دندان‌ها قرار می‌گیرد. در بیشتر مراکز آرام‌بخش وریدی تزریق می‌شود. پزشک دستگاه را آرام از دهان وارد مری می‌کند و با دمیدن کمی هوا دیواره‌ها را باز می‌کند تا دید بهتری داشته باشد. کل روش بین ۵ تا ۱۵ دقیقه طول می‌کشد و تنفس بیمار هیچ‌وقت مختل نمی‌شود.
در طول آندوسکوپی ممکن است پزشک نمونه‌برداری کند، پولیپ کوچکی را بردارد، رگ خونریزی‌دهنده را ببندد یا تنگی مری را گشاد کند. نمونه‌برداری درد ندارد. توضیح جواب پاتولوژی را در بیوپسی و جواب پاتولوژی آورده‌ایم.
آیا آندوسکوپی معده درد دارد؟
آندوسکوپی دردناک نیست اما ممکن است حالت تهوع یا احساس فشار ایجاد کند. با آرام‌بخش بیشتر بیماران چیزی به یاد نمی‌آورند. انواع آرام‌بخشی را در بیهوشی و درد در آندوسکوپی ببینید.
بعد از آندوسکوپی
- یک تا دو ساعت در ریکاوری تحت نظر می‌مانید تا اثر آرام‌بخش کم شود.
- گلودرد خفیف و نفخ در چند ساعت برطرف می‌شود.
- معمولاً یک ساعت بعد، وقتی بی‌حسی گلو رفت، می‌توانید غذای سبک بخورید.
- تا پایان روز رانندگی نکنید و تصمیم مهم نگیرید.
- درد شدید، استفراغ خونی، تب یا مدفوع سیاه را فوراً گزارش دهید.
آندوسکوپی چه بیماری‌هایی را تشخیص می‌دهد؟
ازوفاژیت و رفلاکس، مری بارت، زخم معده و دوازدهه، گاستریت، عفونت هلیکوباکتر، فتق هیاتال، واریس مری در بیماران کبدی، سلیاک و سرطان مری و معده از مهم‌ترین یافته‌های آندوسکوپی فوقانی هستند. درباره سرطان معده در سرطان معده بیشتر بخوانید.
پرسش‌های رایج
آندوسکوپی معده چقدر طول می‌کشد؟
خود روش ۵ تا ۱۵ دقیقه است، اما با پذیرش و ریکاوری حدود دو ساعت در مرکز خواهید بود.
بدون آرام‌بخش هم می‌شود آندوسکوپی کرد؟
بله، با اسپری بی‌حسی گلو ممکن است و افرادی که می‌خواهند بعد از آن رانندگی کنند گاهی این روش را انتخاب می‌کنند، هرچند ناراحتی بیشتری دارد.
هر چند وقت یک بار آندوسکوپی لازم است؟
بستگی به بیماری دارد؛ برای مری بارت هر سه تا پنج سال و برای زخم معده گاهی چند هفته بعد از درمان برای اطمینان از بهبود.
جمع‌بندی
آندوسکوپی معده روشی سریع و ایمن برای دیدن مستقیم مری، معده و دوازدهه است. با شش تا هشت ساعت ناشتایی و آرام‌بخش، اغلب بیماران آن را بدون درد تجربه می‌کنند و پزشک می‌تواند در همان جلسه نمونه‌برداری یا درمان انجام دهد.
پزشک آندوسکوپی و کولونوسکوپی در شهرهای مختلف
مطالب مرتبط
این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد.