کوله‌سیستیت حاد به التهاب ناگهانی کیسه صفرا گفته می‌شود که در بیش از ۹۰ درصد موارد به دلیل گیر کردن سنگ در خروجی کیسه ایجاد می‌شود. این بیماری با درد مداوم و شدید سمت راست بالای شکم، تب و تهوع همراه است و معمولاً نیاز به بستری دارد. این مقاله بخشی از راهنمای کیسه صفرا و پانکراس است.
کوله‌سیستیت چگونه ایجاد می‌شود؟
وقتی سنگ مجرای خروجی کیسه صفرا (مجرای سیستیک) را مسدود کند، صفرا در کیسه حبس می‌شود، فشار داخل کیسه بالا می‌رود و دیواره آن ملتهب می‌شود. در ادامه ممکن است عفونت باکتریایی هم اضافه شود. گاهی در بیماران بدحال بستری، دیابتی‌ها و سالمندان، کوله‌سیستیت بدون سنگ هم رخ می‌دهد. ببینید: سنگ کیسه صفرا.
علائم کوله‌سیستیت
- درد شدید و مداوم در سمت راست بالای شکم که بیش از چند ساعت طول می‌کشد.
- درد که به شانه راست یا پشت می‌زند.
- تب و گاهی لرز.
- تهوع و استفراغ.
- حساسیت شدید زیر دنده راست؛ درد هنگام نفس عمیق در حالی که پزشک آن ناحیه را فشار می‌دهد.
- بی‌اشتهایی.
در سالمندان و دیابتی‌ها ممکن است علائم خفیف‌تر و غیرمعمول باشد.
تشخیص
تشخیص با معاینه، آزمایش خون (افزایش گلبول‌های سفید و CRP) و سونوگرافی است. در سونوگرافی ضخیم شدن دیواره کیسه، مایع اطراف آن و سنگ در گردن کیسه دیده می‌شود. اگر زردی یا آنزیم‌های کبدی بالا باشد، احتمال سنگ مجرای صفراوی هم بررسی می‌شود.
درمان
- بستری، قطع خوراک موقت و سرم وریدی.
- مسکن و آنتی‌بیوتیک.
- برداشتن کیسه صفرا با لاپاراسکوپی، ترجیحاً در همان بستری و در چند روز اول. ببینید: عمل لاپاراسکوپی کیسه صفرا.
- در بیمارانی که شرایط جراحی ندارند، تخلیه کیسه صفرا از راه پوست (کوله‌سیستوستومی).
- اگر سنگ مجرای صفراوی هم وجود دارد، ERCP قبل یا بعد از جراحی.
عوارض در صورت تأخیر درمان
- قانقاریا و مرگ بافت کیسه صفرا.
- سوراخ شدن کیسه و آبسه.
- عفونت منتشر و سپسیس.
- ایجاد فیستول بین کیسه صفرا و روده.
به همین دلیل، درد شدید و مداوم سمت راست شکم همراه با تب نیاز به مراجعه فوری به اورژانس دارد.
کوله‌سیستیت مزمن
حملات مکرر صفراوی ممکن است باعث التهاب مزمن، ضخیم شدن و چروکیدگی کیسه صفرا شود. این بیماران دردهای تکرارشونده بعد از غذا دارند و درمان آن‌ها هم برداشتن کیسه صفراست. برای مشاوره درباره سنگ و التهاب کیسه صفرا به پزشک گوارش یا جراح مراجعه کنید: دکتر کیسه صفرا و پانکراس خوب در تهران، دکتر کیسه صفرا و پانکراس خوب در یزد و دکتر کیسه صفرا و پانکراس خوب در اصفهان.
پرسش‌های رایج
آیا کوله‌سیستیت با آنتی‌بیوتیک خوب می‌شود؟
آنتی‌بیوتیک و درمان حمایتی حمله را آرام می‌کند، اما چون سنگ باقی است احتمال برگشت زیاد است؛ به همین دلیل جراحی توصیه می‌شود.
عمل کیسه صفرا در التهاب حاد خطرناک‌تر است؟
جراحی در چند روز اول حمله ایمن است و در بسیاری از مطالعات نتایج بهتری از تأخیر چندهفته‌ای داشته است.
بعد از کوله‌سیستیت چه بخوریم؟
در روزهای اول غذاهای سبک و کم‌چرب و سپس بازگشت تدریجی به رژیم معمولی؛ رژیم مناسب را از پزشک بپرسید.
جمع‌بندی
کوله‌سیستیت حاد التهاب کیسه صفراست که بیشتر با گیر کردن سنگ ایجاد می‌شود و با درد شدید و مداوم سمت راست بالای شکم، تب و تهوع همراه است. درمان شامل بستری، آنتی‌بیوتیک و برداشتن کیسه صفرا با لاپاراسکوپی است و تأخیر می‌تواند عوارض جدی داشته باشد.
دکتر کیسه صفرا و پانکراس در شهرهای مختلف
مطالب مرتبط
این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد.
۲ پاسخ